කවියකුගේ පෙම් සිත

 ඡායාරූපය:

කවියකුගේ පෙම් සිත

‘ඉතාම දුක්බර කවි

අද රැය පුරා මට ලියන්නට පුළුවන

මම ඇයට ප්‍රේම කළෙමි....

ඇතැම් විට ඇයද මට ප්‍රේම කළා විය හැක

මෙවැනිම රාත්‍රියක ඇය මගේ දෑතේ වෙළී සිටියාය

අනන්ත අහස යට ඇයව මම දහස් වරක් සිපගත්තෙමි....

මම තවදුරටත් ඇයට ප්‍රේම නොකරමි

එය සත්‍යයකි

එහෙත් සමහර විට මම ඇයට ප්‍රේම කරනවා විය හැක.....

ප්‍රේමය කෙටිය

මතකයන් දිගුය’

මේ සටහනට ප්‍රවේශ වූයේ 20 වැනි සියවසේදී ලොව ඕනෑම භාෂාවකින් කවි ලියන කවියන් අතරින් විශිෂ්ටතම කවියා ලෙස සැලකෙන පැබ්ලෝ නෙරුදා ලියූ කවියක කොටසකිනි. සාහිත්‍යය සඳහා වූ නොබෙල් ත්‍යාගයද හිමි කරගත් චිලියානු ජාතික කිවියර නෙරුදාගේ බොහෝ කවිවලට වස්තුවිෂය වූයේ ප්‍රේමයයි.

නෙරුදාගේ ප්‍රේම කතා නම් ඔහුගේ නිර්මාණ මෙන් පිළිවෙලට ගලා ගිය එකක් නොවීය. බොහෝ නිර්මාණකරුවන් මෙන්ම ප්‍රේමය සිය ජීවිත ලලසාව කරගත් නෙරුදා, තම ජීවිත කාලය තුළ දී ප්‍රේම සම්බන්ධතා රැසක් ඇති කරගත්තේය. ඇති වෙමින් නැති වෙමින් පැවැති එම සම්බන්ධතා විටෙක අතිශයින් සංකීර්ණ විය.

ඔහුගේ පළමු විවාහය සිදුවූයේ 1930දී මැරුතා අන්තෝනිතා සමඟින්ය. එම විවාහයෙන් ඔවුන්ට එක් දරුවෙකු සිටි අතර, නෙරුදා 1936දී මැරුතාගෙන් දික්කසාද වී අාර්ජන්ටිනා ජාතික චිත්‍ර ශිල්පිනියක ඩෙලියා ඩී. කැරිල් සමඟ විවාහ විය. එම විවාහය දශක තුනක් පුරා පවතින මුත් ඉන් වැඩි කාලයක් ඔවුන් සිටින්නේ එකිනෙකාගෙන් වෙන්වයි. එය හුදු නීතිමය බැඳීමක් පමණක් විය.

නේරුදාගේ දීර්ඝකාලීන වූත් වඩා සමීප වූත් පෙම්වතිය ලෙස සැලකෙන මැටිල්ඩේ උරූෂියා නෙරුදාට හමුවන්නේ ඔහු දෙවන විවාහය ගතකරමින් සිටියදීය. මැටිල්ඩේ චිලියානු ගායිකාවක වූ අතර වෘත්තියෙන් භෞත චිකිත්සකවරියකි. ඔවුන් මුල්වරට මුණ ගැසෙන්නේ 1946දී චිලියේ සැන්ටියාගෝහිදිය. එතැන් සිට උරූෂියා නෙරුදාගේ සෙවණැල්ල සේ ඔහුගේ නිර්මාණ ජීවිතයට දිරි දීමෙන් ඔහු සමඟ සිටියාය.

නේරුදාගේ සහ මැටිල්ඩේගේ ප්‍රේමය කොතරම් දැඩි වුවත් දිගු කලක් යනතුරුම එය රහසක් සේ තබාගැනීමට දෙදෙනාටම සිදුවිය. ඒ නෙරුදාට සිය දෙවැනි බිරිඳගෙන් දික්කසාද වීමට අසීරු වීමත් දේශපාලන කටයුතුවල නියැලීම නිසා විටින් විට ඔහුට පිටුවහල් ජීවිතයක් ගත කිරීමටත් සිදුවීම හේතුවෙනි. එහෙත් ඔවුන් හැකි සෑම විටකදීම චිලියෙන් බැහැරව විවිධ රටවල දී මුණගැසිණි.

නෙරුදා සිය පෙම්වතිය වෙනුවෙන් සැන්ටියාගෝ නගරයේ ‘ලා චස්කෝනා’ නම් නිවසක් ඉදිකළ අතර ඇය සමඟ එහි එකට ජීවත් විය. නේරුදාගේ හොඳම නිර්මාණ බිහිවන්නේ ලා චස්කෝනා නිවසේ වාසය කරන අතරතුරය.

නේරුදාගේ විශිෂ්ටතම කාව්‍ය සංග්‍රහයක් සේ සැලකෙන පෙම් කවි සියයක් ( 100 Love Sonnets) කෘතිය ඔහු පිළිගන්වන්නේ උරුෂියාවටය. ඔහු එම කෘතිය ඇයට පිළිගැන්වීමෙන් මෙසේ ලියයි. ”මේ කවි උපත ලැබුවේ ඔබ ඒවාට ජීවිතය ලබාදුන් නිසාවෙනි”

මේ ‘පෙම් කවි සියයක්’ කෘතියේ එන 17 වැනි කවියේ කොටසක ඡායානුවාදයකි.

”කෙසේද කවදාද කොහේ සිටදැයි නොදැන මම ඔබට ප්‍රේම කරමි. ආඩම්බරයක් හෝ ගැටලුවක් නොමැතිව මා ඔබට ප්‍රේම කරමි. ඔබට මා මෙසේ ආදරය කරන්නේ ආදරය කිරීමට වෙන අන් මඟක් නොදන්නා නිසාවෙනි.”

පිටුවහල් ජීවිතයෙන් මිදී 1966 නැවත චිලියට පැමිණෙන නේරුදා, ඩී. කැරිල් සමඟ වූ සිය විවාහය අවලංගු කරගෙන උරුෂියාව නීත්‍යනුකුලව විවාහ කරගනී.

මැටිල්ඩේ හා විවාහ වීමෙන් අනතුරුව ඔවුන් විසූ ඉස්ලා නෙග්රා ගම්මානයේ නිවසේ පදිංචි වීමට පැමිණි ඇගේ ඥාති දියණියක වන තිස් හැවිදිරි අලිසීයා උරුෂියා සමඟ නේරුදා ප්‍රේම සම්බන්ධයක් ඇරඹූ බව කියවෙතත් මැටිල්ඩේ එම නිවසින් නේරුදා කැටුව පිටවීමෙන් එම සම්බන්ධතාව නතර වූ බවත් කියවේ. නෙරුදා 1973 වසරේදී මියයන තෙක්ම මැටිල්ඩේ සමඟ ජීවත්වූ අතර ඔහු ලියූ අවසන් කවියද පිළිගැන්වූයේ ඇයටය.

මේ කවියාගේ මරණින් වසර 10කට පසු උරූෂියා ඔහු සමඟ මතකය ඇසුරින් 'පැබ්ලෝ නේරුදා සමඟ මගේ ජීවිතය' (My life with Pablo Neruda) නමින් ග්‍රන්ථයක් ලියා ප්‍රකාශයට පත්කළාය. කෙසේ වුවත් නේරුදා මෙන්ම මැටිල්ඩේ උරූෂියාද අමරණීය වන්නේ ඒ විශිෂ්ට කවි නිර්මාණ බිහිවීම සඳහා උල්පත ඇය වූ බැවිනි.

මාතෘකා