නේරුගේ පෙම්වතිය

 ඡායාරූපය:

නේරුගේ පෙම්වතිය

ඉන්දියානු නිදහස් සටනේ පුරෝගාමියෙකු වූ ඔහු දේශපාලඥයකු, චින්තකයකු මෙන්ම ශ්‍රේෂ්ඨ මිනිසෙක් විය. එහෙත් ‍ප්‍රේමය පිළිබඳ විෂයේදි තවත් එක් සාමාන්‍ය මිනිසෙකුම පමණක් වූ මේ මිනිසා ඉන්දියාවේ ප්‍රථම අගමැති ජවහර්ලාල් නේරුයි.

නේරුගේ ප්‍රේමවන්තිය වූයේ එඩ්විනා මවුන්ට්බැටන්ය. ඇය ඉන්දියාවේ අවසන් අග්‍රාණ්ඩුකාරවරයා හා නිදහස් ඉන්දියාවේ ප්‍රථම අග්‍රාණ්ඩුකාරවරයාවූ ලුවිස් මවුන්ට්බැටන් සාමිවරයාගේ බිරිඳයි. නේරුගේ සහ එඩ්විනාගේ සම්බන්ධය ලෝකයට එතරම් නිරාවරණය වූයේ නැත. නිවැරදිවම පවසනවා නම් මෙය සාමාන්‍ය ජනතාව දැනගන්නවාට ඉන්දීය කොංග්‍රස් පක්ෂය කැමති වූයේ නැත. මේ රහස ප්‍රසිද්ධියේ හෙළිදරව් වූයේ ඇලෙක්ස්වොන් තුන්සිලිමන් විසින් රචනා කරන ලද ”ඉන්දියන් සමර්” නම් ග්‍රන්ථයෙනි. එඩ්විනාගේ දියණිය වන පැමෙලා මවුන්ට්බැටන් ද සිය මව සහ නේරු අතර පැවති අධ්‍යාත්මික බැඳීම ගැන පසුව සිය මතකය අවදි කළාය. මෙම ප්‍රේම කතාව ඇසුරින් ඉර්ෆාන් ඛාන්, හියුග් ග්‍රාන්ට් සහ කේට් බ්ලැන්ඩට් යන නළු නිළියන් යොදවා සිනමාපටයක් නිපදවීමට සැලසුම් කළද එය ඉන්දීය කොංග්‍රස් පක්ෂය විසින් එය වළක්වන ලදි. එඩ්විනා ඉන්දියාවට පැමිණෙන්නේ මවුන්ට්බැටන් සාමිවරයාගේ ආර්යාව ලෙසයි. එහෙත් මුල්කාලයේ සිටම ඔවුන්ගේ විවාහ බැඳීම එතරම් ශක්තිමත් එකක් වූයේ නම් නැත. නාවික නිලධාරියකු වූ ලුවිස් (ඔහුව ඩිකි නමින්ද හැඳින්වේ) සහ ප්‍රභූ පවුලක කාන්තාවක් වූ එඩ්විනා විවාහ වී කෙටි කලකින්ම ඔවුන් අතර ප්‍රශ්න ඇති වූයේ ලුවිස් තම රාජකාරි කටයුතු සඳහා කාර්යබහුල වීමත්, එඩ්විනාගේ සමාජ සේවා කටයුතු සහ ‍ප්‍රියසාද නිසාවෙනි. එමෙන්ම ඩිකිට වෙනත් සම්බන්ධතා ද තිබිණි. ඔවුන් දෙදෙනා ලෝකයට පෙනෙන්නට එකට සිටියත් සිතින් සිටියේ බොහෙවින් දුරස්ථවය.

මුලින්ම නේරුට එඩ්විනාව ප්‍රියසාදයකදි හමුවන විට ඔහු සිටියේ සිය බිරිය වූ කමලාගේ අකල් මරණයෙන් හුදෙකලාවය. රාජතාන්ත්‍රික හමුවලදි ඇතිවූ මිත්‍රත්වය කෙටි කලකින්ම ‍ප්‍රේමයක් බවට පෙරළිණි. සත්‍ය වශයෙන්ම නේරු හා මවුන්ට්බැටන්ට් ආර්යාව අතර ප්‍රේමය හුදකලාවේ සිටි දෙදෙනෙකු අතර ගොඩනැඟුණු පරිණත, අන්‍යෝන්‍ය අවබෝධයෙන් හා විශ්වාසයෙන් යුත් බැඳීමක් විය.

සිය මව සහ නේරු අතර වූ ප්‍රේමය පිළිබඳව එඩ්විනාගේ දියණිය වරක් මෙසේ පැවසීය.

”මම තදින්ම විශ්වාස කරනවා එය හුදෙකලා වූ දෙදෙනෙකුට අත්‍යවශ්‍ය වූ බැඳීමක් කියලා. ඔහුගේ බිරිඳ මිය ගොස් සිටියේ. ඔහුගේ සොහොයුරිය සිටියේ විදේශගතවයි. ඔහුගේ දියණිය සිටියේ ඇයගේ ස්වාමියා සමඟින්, නැතිනම් දේශපාලන වැඩකටයුතුවල. මම හිතෙනවා ඔහු දැඩි ලෙස තනි වී සිටියා කියා. මගේ මව සිටියෙත් ඇය තුළ ඇයවම සොයමින්. ඉතිං ඒ දෙදෙනා ඒ දෙදෙනාවම සොයාගෙන, තමන්ගේ හැඟීම් එකිනෙකා හා බෙදාගන්න ඇති.

කෙසේ වුවද ඇය පවසන්නේ තම මව සහ නේරු අතර පැවතියේ ලිංගිකත්වයෙන් තොර අධ්‍යාත්මික බැඳීමක් බවයි.

මෙම සම්බන්ධය පිළිබඳව ප්‍රසිද්ධ වීම දේශපාලනික වශයෙන් නේරුට අවාසිදායක යැයි තීරණය කළ කොංග්‍රස් පක්ෂය මෙය සඟවන්නට තැත්දැරුවත් එය ආරංචි වූ විරුද්ධවාදීන් ඔහුට අපවාද කිරීමට මෙම බැදීම අවියක් කර ගත්තේය. වරක් දිල්ලියේ නේරුට විරුද්ධ පක්ෂයක සාමාජිකයෙක් මෙසේ පැවසීය.

”රාමගේ හදවත විවෘත කළොත්, ඔබට එහි සීතා ලියූ දේ සොයාගත හැකියි. නේරුගේ හදවත විවෘත කළොත්, ඔබට එහි මවුන්ට්බැටන්ට් ආර්යාව ලියූ දේ සොයාගත හැකියි”

ඉන්දියාවට නිදහස ලැබී කෙටි කලකින් මවුන්ට්බැටන්ට් යුවළ නැවත එංගලන්තය කරා පිටත්වුවද නේරු සහ එඩ්විනා අතර ලිපි තෑගි හුවමාරුව දිගින් දිගටම සිදුවිය. එමෙන්ම ඔවුන් විටින් විට ඉන්දියාවේදී හා එංගලන්තයේදී මුණගැසිණි. ‘සමර් ඔෆ් ඉන්ඩියා’ ලියන තුන්සිලිමාන් පවසන්නේ මවුන්ට්බැටන්ට් සාමිවරයා, නේරු සහ තම බිරිඳ අතර සම්බන්ධය හොඳින් දැන සිටි බවත්, එයට අනුබල දුන් බවත්ය.

ලොව කොතනක සංචාරයේ යෙදුණත් එඩ්විනා වෙනුවෙන් තිළිණයක් ගෙන එය ඇයට යැවීමට තරම් නේරුගේ ආදරය ප්‍රබල විය. එක්සත් ජනපදයෙන් සීනී, ඊජිප්තුවෙන් සිගරට්, ඉන්දියාවේ සිකීම් ප්‍රදේශයෙන් විසිතුරු පැළෑටිමෙන්ම ඔරිස්සාහි හිරු දොවොලේ ඇති ගෘංගාරාත්මක මූර්තිවල ඡායාරූප ඇතුළත් පොතක් එසේ යැවු තිළිණ අතර විය.

‘ඔයාට කියන්න ඒවා මාව පුදුමයට පත්කරා. ඔහු ලිවේය. ලැජ්ජා වීමට හෝ සැඟවීමට කිසිවක් එහි නැහැ.’ එම මූර්ති ඉතාම චිත්තකර්ෂණීය බව එඩ්විනා ලියුවාය.

”ලිංගික කාර්යයේ නියැළීම පමණක් මම ලිංගිකත්වය ලෙස දකින්නේ නැහැ. ඒ තුළ ඊට දෙයක් තිබිය යුතු වෙනවා. අධ්‍යාත්මික සුන්දරත්වය, ලලසාව සහ අවබෝධයෙන් එය සමන්විත විය යුතුයි. ඒත් මම හිතන්නේ ඔබත්, මාත් අයිති වෙන්නේ සුළුතරයට කියා. එනමුත් මෙය වටිනාතම බැඳීමක්.”

හදිසියේ ඇති වූ හෘදයාබාධයකින් 1960 පෙබරවාරි 21 වැනිදා එඩ්විනා අවසන් හුස්ම හෙළුවාය. ඉතාම ධනවත් කාන්තාවක් වූ ඇයගේ මේසය මත අවසානයේදි තිබුණේ වෙන කිසිවක් නොව පැරණි ලිපි ගොනුවකි. ඒ තුළින් ගත් නේරු විසින් එවන ලද ලිපි කිහිපයක් අවසන් සුසුම හෙළන විට ඇගේ දෑතින් ගිලිහී සයනය වටා විසිරී තිබිණි.

මාතෘකා