සරත් කල සඳවතිය

 ඡායාරූපය:

සරත් කල සඳවතිය

අන්චී මින් විසින් චීන සංස්කෘතික විප්ලවයේ නිරුවත හෙළි කරමින් ඉංගිරිසි බසින් ලියන ලද Red Azalea නමැති නව ප්‍රබන්ධය ඇමෙරිකාවේත් සෙසු බොහෝ රටවලත් පිටපත් ලක්ෂ ගණනින් මේ වන විට අලෙවි වී ඇත. Becoming Madam Mao නමැති කෘතියේද ඓතිහාසික පසුබිම සංස්කෘතික විප්ලවය වුවද එහිලා කතුවරියගේ අවධානය වඩාත් යොමුවී ඇත්තේ මාවෝ මැතිනියගේ පෞද්ගලික ජීවිතය කෙරෙහිය. 1919 - 1933 අතර කාලය තුළ යුන්හේ හැටියටද, 1934 - 1937 අතර කාලය තුළ ලෑන් පින් හැටියටද, 1938 - 1991 අතර කාලය තුළ ජියෑන් චින් හැටියටද ඇගේ චරිතය විවරණය කරන අන්චී මින්, චීන ඉතිහාසයේ අභූතපූර්ව චරිතයක් වූ කාමෝන්මාදයෙන්ද උන්නතිකාමයෙන්ද පරිපීඩත මෙම අතිවිශේෂ රුදුරු ගැහැනියගේ චරිතය ගොඩනගන්නේ ඉතිහාසයද චරිත ලේඛනයද මොනවට සම්මිශ්‍රණය වූ රසාල්පිත ප්‍රබන්ධකරණ රීතියකිනි.

සිදු වන්ට යන්නේ කුමක්දැයි ඇය නොදනියි. දිවා කාලයේදී වේදිකාව මත රඟපාන්ට චරිතයක් සොයමින්ද රාත්‍රි කාලයේදී දේශප්‍රේමි චරිතයක් රඟපාමින්ද ඇය සන්සුන් ලෙස ජීවිතය ගෙන යයි. වාමවාදී පත්තරවල තමාගේ නම සඳහන් වනුද ඇය දකියි. කිසිවක් නැතුවාට වඩා එය හොඳය. ඇය තමාටම කියාගනියි. තමා ගැන පත්තරවල කෙරෙන සඳහන නාට්‍ය අධ්‍යක්ෂවරුන්ගේ අවධානයට ලක් වනු ඇතැයි ඇය බලාපොරොත්තු වන්නීය. එසේ වේවායිද ඇය පතන්නීය. ඇයි නැත්තෙ? ඇය අමුතුම තාලයේ කාන්තාවකි. සමස්ත සැබෑ ජීවිතයේම වීරවරියකි. හරියට මේ දිනවල අලුත් සිනමාවේ නිරූපණය කෙරෙන්නාක් වැනි සැබෑම වීරවරියකි. සිනමා කෘතියක් සාර්ථක වන්නට නම් එය දේශපාලන විය යුතුය. චීනය ආක්‍රමණයකට යටත්ව ඇත්තේය. මහජනතාවට පැරණි ප්‍රේම චරිත එපා වෙලාය. ඔවුන් සූදානම්ව සිටින්නේ ප්‍රබෝධය දල්වන සැබෑ ජීවිතයෙන් තෝරාගත් චරිතවලටය.

ඇය බලා සිටින්නීය; ඕනෑම අවස්ථාවක ඉදිරිපත් වන්නට සූදානමින් සිටින බව අඟවන්නීය.

රාත්‍රියේ සුළඟක් හමන්නේ නැත. වා මඬල තෙතය. ඇය චීන පන්තිය අවසන් කොට නාවික නිල් පැහැ ඇඳුමක්ද ඇඳගෙන ගෙදර යමින් සිටින්නීය. ඇය ප්‍රීතියෙනි. සිය ශිෂ්‍යාවන් සමඟ විශේෂයෙන්ම රෙදිපිළි කර්මාන්තයේ යෙදී සිටින කම්කරු ගැහැනුන් සමඟ තමා දැන් ඉතා හොඳ සමීප සබඳතාවක් ගොඩනගාගෙන ඇති බැව් ඇයට ප්‍රත්‍යක්ෂය. ඔවුහු ඇය විශ්වාස කරති. ඇය කෙරේම යැපෙති. තමන්ගේ ජීවිතයේ තාරකාව ඇය බැව් ඔවුහු ඇයට ඇඟෙන්ට ඉඩ හරිති. ඔවුන් විසින් ගෙදර හදන හාල්පිටි කැවිලි ඇයට ගෙනැවිත් දී ඇත්තේය. ඒවා දැන් ඇගේ බෑගය තුළය. තවමත් උණුය. එහෙයින් අද රෑට කිසිවක් පිළියෙල කරන්ට වන්නේ නැත. ඒ නිසා ඇතැම්විට මහා නාටකාගාරයෙහි පෙන්වන තමාගේ ප්‍රියතම ඔපෙරාවේ දෙවැනි කොටසවත් බලන්නට ඉඩක් ලැබෙනු ඇත්තේය.

අඳුරු වීදියට හැරෙනවාත් සමඟම ඇය දකින්නේ තමා පසු පස එන මිනිසුන් දෙදෙනෙකි. ඇය තුළ තැතිගැන්මකි. ඇය වේගයෙන් ඉදිරියට ගමන් කරන්නීය. එහෙත් ඇයගේ ඡායාවන් මෙන් මිනිසුන් දෙදෙනා ඇය පසුපසම එති. හඬක් පිට කරන්ටවත් ඉඩක් ලැබෙන්නේ නැත. ඇගේ දෑතට මාංචු දැමෙයි; වීදියේ පහළ නවතා ඇති කාර් එකක් තුළට ඇය තල්ලු කෙරෙයි.

රඳවාගැනීමේ නිවාසයේදී පොලිස් කාර් එක තුළින් ඇය එළියට ඇද තවත් ගැහැනු පිරිසක් සිටි පුංචි කුටියක් තුළට ඇය වීසි කරනු ලැබෙයි. එහි සිටින සියලුම ගැහැනු ප්‍රශ්න කිරීම සඳහා රඳවාගෙන සිටින පිරිසට අයත්ය. කුටියෙහි සිටින එක් තැනැත්තියක් පවතින තත්ත්වය ඇයට පහදා දෙයි. පාපෝච්චාරණයක් කරන තුරු අප කිසිවකු මුදා හරිනු ලබන්නේ නැත. මේ ගැහැනිය කැඩි කැඩී කහින්නට වෙයි. ඔවුන් රඳවා සිටින කුටිය තෙතය. සීතලය. හැම මිනිත්තු පහළොවකට වරක්ම වාගේ එක ගැහැනියක් කාමරයට තල්ලු කරනු ලැබෙයි. තවත් එකියක් පිටතට රැගෙන යනු ලැබෙයි. තොරතුරු දැනගනු සඳහා සෙසු අය ඔවුන් ළඟ පොදි කති. ගැහැනු ගෙබිම මත හෙළුවෙනි. ඔවුන්ට පහර දී ඇත. ඔවුන්ගේ සිරුරු තලණු ලැබ ඇත. ඔවුන්ගේ කෙස්වලින් වතුර බිඳු වැගිරෙයි. හුස්ම හිරකරගෙන අමාරුවෙන් පණ අදිමින් ඔවුහු ප්‍රශ්න කිරීමේ රඟ විස්තර කරති. ඔළුවට ගම්මිරිස් වතුරය. පස්සට ප්‍රහාරයන්ය. මම මොනම කොමියුනිස්ට්කාරයෙක්වත් දන්නෙ නෑ. එක් ගැහැනියක් ඉකි ගසයි. එහෙම වුණා නම් හොඳා කියල මට හිතෙනව. එහෙම නම් මටත් ගෙදර යන්ට තිබුණා. යුන්හේ බියපත්ව සිටින්නීය. යූ කුවෙයිට නම් ඇප දී බේරාගන්ට ධනවත් මාමා කෙනෙක් සිටියේය. එහෙත් ඇයට කිසිවකු නැත. ඇයට දුකක් දැනෙයි. දිගටම කහින ගැහැනිය පෙළෙන්නේ සය රෝගයෙන් බැව් ඇයට සහතිකය. මේ ගැහැනියගේ හැම කෙළ පිඩකම ලේය.

සති දෙකක් ගත වෙයි. ඒ සති දෙකේම නින්ද කරුමයකි. කවරම මොහොතක හෝ තමාගේ හිස කපා උරපතු දෙකෙන් වෙන් කරනු ඇත යන භීතිය ඇයට දැනෙයි. ඇය සති දෙකම ගෙවන්නේ ඒ භීතියෙනි. පක්ෂය කොහේද? ගැලවීමට නම් කිසිම ලකුණක්වත් නැත්තේය.

අන්තිමේදී ඇගේ වාරයද පැමිණෙයි. ප්‍රශ්න කරන්නාගේ මුහුණ පුරාම කැළැල්ය. හරියට වෙස් මුහුණක් වැනිය. ඔහුගේ සිරුරේ උඩ කොටස අතිවිශාල මුත් කකුල් දෙක කුඩාය. සිහින්ය. ප්‍රශ්න කිරීම ආරම්භ කරන්ට පෙර ඔහු ඇගේ හිස සැර ගම්මිරිස් වතුර බාල්දියක ඔබයි.

යුන්හේ දෑසම පියාගෙන ඒ වදය විඳදරාගෙන සිටියි. ඇය කිසිම පාපෝච්චාරණයක් කරන්නේ නැත. ආපසු කුටියට දැමුණු පසුව එක් තැනැත්තියක් මියගොස් ඇති බැව් ඇයට දැකගන්ට ලැබෙයි. සිරුර ඇදගෙන ගොස් එළියට දැමෙන්නේ වල් බල්ලන්ට බුදින්නටය.

ඊළඟ ප්‍රශ්න කිරීමේදී යුන්හේ ස්නායු ආබාධයකින් පෙළෙන බවක් පෙනී යයි. උමතු විලාසයෙන් සිනහ වන ඇයගේ කට දෙපැත්තෙන්ම කෙළ වැගිරෙන්ට වෙයි.

ඒ, මා බන්ධනාගාරයෙහි ගත කරන පසළොස්වැනි දවසයි. මට කොහෙත්ම සනීප නැත. උණ හොඳටම වැඩිය. දැන් මම මගේ සුපුරුදු රංගනයෙහි යෙදෙමි. එක් චරිතයක් තෝරාගෙන මගේ අහිංසකකම පෙන්වන්ට වෑයම් කරමි. සම්භාවනීය ඔපෙරාවක් ගායනා කරන්ට පටන්ගනිමි. සමස්ත ඔපෙරාවම, මුල සිට අගටම කියමි. ඒ මුරකාර භටයින් උදෙසාය.

 

සරත් කල සඳවතිය ඔමෙයි කන්දට නගින

මලානික සුදෝසුදු සඳදියෙන් තෙමි තෙමී

පිංචෑන් ගංගාව හෙමි හෙමින ගලායෙන

රාත්‍රිය එළඹෙත්ම අතැර චිංචී නුවර

පෑදි දිය දොළ පාර අසම ඇති තැනක් වන

කුරුබිලිය දෙසට යමි තෙරපෙනා කඳු අතර

ලිස්සමින් ලිස්සමින් යූචෞද පසු කරන්

ඔබ ගැනම සිත සිතා මුළු රැයම යන නමුදු

අනේ මට නොපෙනේය ඔබෙ සොඳුරු මුව කමල

මුරකරුවන්ට ඇය ගැන දුක සිතෙයි. ඔවුහු ප්‍රතිචාර දක්වන්ට පටන්ගනිති. කොමියුනිස්ට්කාරයින් සමඟ මගේ කිසිම සම්බන්ධකමක් ඇති බවක් පෙනෙන්ට නැතැයි එක් මුරභටයෙක් ඔහුගේ අධීක්ෂකයා අමතා පවසයි.

ඔව් සර්, මම ප්‍රශ්න කිරීමේදී පිළිතුරු දෙමි. නපුරු මිනිසුන් විසින් මා පොලඹවාගෙන ඇත.

එක කොන්දේසියක් මත පමණක් තරුණිය නිදහස් කළ හැකි බැව් ඔවුහු පවසති. කොමියුනිස්ට්වාදීන් හෙළා දකිමින් ඇය විසින් කඩදාසියක ලියා ප්‍රකාශයක් කළ යුතුය. ඇය පැකිළෙන්නීය. නමුත් පසුව ඇයට කරුණු පැහැදිලි වෙයි. එහෙයින් ඇය ඉදිරි පියවරද තබයි. මා සතුරා ඉදිරියේ ප්‍රයෝගයක් කරනු පමණි.

මා සතුරකු ඉදිරියේ මගේ හිස පහත් කොට නැත. පසු කලෙක මාවෝ මැතිනිය පවසයි. මම කිසිම අවස්ථාවක පක්ෂය අගෞරවයට පාත්‍ර නොකෙළෙමි. සත්‍යය නම් එකී කඩදාසිය අත්සන් කළ බවක් ඇය කිසිවිටෙක නොපිළිගැනීමය. සිය ජීවිතයේ, සෙසු මුළු කාලය පුරාම ඇය එම ස්ථාවරයේ රැඳී සිටින්නීය. ඇගේ එවදන් සැක කරන මිනිස්සු සිරේ දමනු ලැබෙති.

පරිවර්තනය | ඩබ්ලියු. ඒ. අබේසිංහ

මාතෘකා