රංගනයට උනන්දු වූ කොමියුනිස්ට්කාරිය

 ඡායාරූපය:

රංගනයට උනන්දු වූ කොමියුනිස්ට්කාරිය

අන්චී මින් විසින් චීන සංස්කෘතික විප්ලවයේ නිරුවත හෙළි කරමින් ඉංගිරිසි බසින් ලියන ලද Red Azalea නමැති නව ප්‍රබන්ධය ඇමෙරිකාවේත් සෙසු බොහෝ රටවලත් පිටපත් ලක්ෂ ගණනින් මේ වන විට අලෙවි වී ඇත. Becoming Madam Mao නමැති කෘතියේද ඓතිහාසික පසුබිම සංස්කෘතික විප්ලවය වුවද එහිලා කතුවරියගේ අවධානය වඩාත් යොමුවී ඇත්තේ මාවෝ මැතිනියගේ පෞද්ගලික ජීවිතය කෙරෙහිය. 1919 - 1933 අතර කාලය තුළ යුන්හේ හැටියටද, 1934 - 1937 අතර කාලය තුළ ලෑන් පින් හැටියටද, 1938 - 1991 අතර කාලය තුළ ජියෑන් චින් හැටියටද ඇගේ චරිතය විවරණය කරන අන්චී මින්,

චීන ඉතිහාසයේ අභූතපූර්ව චරිතයක් වූ කාමෝන්මාදයෙන්ද උන්නතිකාමයෙන්ද පරිපීඩත මෙම අතිවිශේෂ රුදුරු ගැහැනියගේ චරිතය ගොඩනගන්නේ ඉතිහාසයද චරිත ලේඛනයද මොනවට සම්මිශ්‍රණය වූ රසාල්පිත ප්‍රබන්ධකරණ රීතියකිනි.

මේ යුවතිය හසුරුවා ගන්නේ කෙසේදැයි ශී මහතාට නිනව්වක් නැත. ඔහු පැමිණෙන හැම වතාවකම ඇය පිටතට ගොසිනි. ඉඳහිට ඇය අල්ලාගන්ට සමත් වන හෙතෙම ඇය සමඟ එකට තේ පානය කරයි. ඔහු දුන් සබඳතාවන් සියල්ලම සමඟ ඇය මේ වන විටත් දැනහැඳුනුම්කම් ඇති කරගෙනය. එබැව් ඇය ඔහුට දන්වන්නීය. ඇගේ මනස හැම දිසාවකටම දිවෙන සේය. වරක් එහි බස් වැඩ කරන්නේ කෙසේදැයි ඇය ඔහුගෙන් විමසයි. ඊළඟ මොහොතේදී, ඇයට දැනගන්ට අවශ්‍ය වන්නේ එක් තැනක සිට තවත් තැනකට යන්ට ඇති වඩාත් වියදම් අඩු මාර්ගයයි. ඉනික්බිතිව ඇයට දැනගන්ට අවශ්‍ය වී ඇත්තේ විල් තෙරේ සිද්ධිය ලියූ නාට්‍ය කතුවරයා වන තියෙන් හෑන් ජීවත් වන්නේ කොහේදැයි දැනගන්ටය; එසේම ඔහු නොපමාව හමු විය හැකි මඟක් ඇත්දැයි සොයා බලන්ටය.

සතියක් ගතව යාදී තරුණියගේ ගමන් බිමන් ගැන කිසිම නිච්චියක් ශී මහතාට ඇත්තේ නැත. පුදුමයකි. ඒ වන විටත් ඇය තියෙන් හෑන් හමු වී ඇතුවාක් මෙන්ම එනිවසේ සිට ඔහුට කතා කරද ඇත. ඇය තියෙන් හෑන්ගේ නිවසේ සතියක් ගත කර ඇතුවා පමණක් නොවෙයි; වාමවාදී නෘත්‍ය ශාලාවක ප්‍රවේශ පත්‍ර විකුණන රැකියාවක්ද සොයාගෙන සිටින්නීය. එසේම තමා ෂැන්හයි විශ්වවිද්‍යාලයේ පන්තිවලට සහභාගි වන්නට ලියාපදිංචිව ඇති බවක්ද ඇය ශී මහතාට සැල කර සිටියි. මම නගරයේ එක් පැත්තක සිට අනෙක් පැත්තට හදිසියෙන් ගමන් කරමි. මා එහා මෙහා යන්නේ කොතරම් වේගයෙන්ද යත් ගියේ කොහේදැයි මට මතක සිටින්නේද නැත. හැකිතාක් මිනිසුන් හමු වන්ට හැකි නම් ඒ තරමට මා උදෙසා අවස්ථාවන් පෑදෙනු ඇතැයි මම විශ්වාස කරමි. මගේ අරමුණ ඉහළම අත්තක් අල්ලා ගැනීමය. නිෂ්පාදකයන්ගේද අධ්‍යක්ෂවරුන්ගේද කාර්යාලවලට නොදන්වාම මම ගොඩ වදිමි. එවිට ඔවුන්ට මා ප්‍රතික්ෂේප කරන්ට බැරිය. චිත්‍රපට, නාට්‍ය යන දෙෙකහිම රඟපාන්ට මා කැමති බැව් මට සවන්දීමට සූදානම් කවරකුට මුත් දන්වා සිටිමි. සමහරුන්ට මා අප්‍රසන්නය. මා ඔවුන්ට වදයකි. මගේ ගර්වයත් ප්‍රගල්භතාවත් හේතුවෙන් ඔවුහු පස්සට යති. ඇය ලස්සනයි. ඔව්. නමුත් එයා කවුද? සෙසු අයට - තියෙන් මහතා වැනි අයට - මා ආකර්ෂණීයය. ඔවුහු මගේ ඉදිරිපත්වීම අගය කරති. මා ශාන් - ඩොන්හි සිටියදී තියෙන් මහතාගේ නාට්‍යයක රඟපා ඇත. තමාගේ කටයුතු අගය කිරීමත් ඒවා ගැන උනන්දුවක් දැක්වීමත් ගැන ඔහු මා කෙරෙහි බෙහෙවින් පැහැදී සිටියි. මා ජීවත් වන ස්ථානය ගැන කරුණු දැන ගැනීමෙන් පසුව ඔහු තමාගේ නිවසේ මා නතර කරගනියි. මට කන්ට බොන්ට දෙන්නේත් ඔහුය. ඔහු මට තව තවත් අලුත් සබඳතා සොයා දෙන්නේය. මම බස් ගමන් පිළිබඳ සිතියමක් අතැතිව හැම දිසාවටම පිටත්ව යමි.

නිෂ්පාදකයෝ විශාල සංඛ්‍යාවක් ඇය උනන්දු කරවති. තමන්ගේ ඊළඟ ව්‍යාපෘතිවලදී ඈ ගැනද සලකා බලන බවට ඔවුහු පොරොන්දු වෙති. ඔවුහු දුම් වලාකුළු අතර රැඳී සිට ස්වකීය අනාගත ව්‍යාපෘති පිළිබඳ විස්තර ඇය ඉදිරියේ තබති. ඇය තුළ නව බලාපොරොත්තු ඇති වෙයි. ආකර්ෂණීය මිනිසුන්ට ආකර්ෂණීය අදහස්ද ඇත. තැනක් ලබාගැනීම සම්බන්ධයෙන් ඔවුන් විසින් ඇය වෙත කිසියම් ඉඟිද ඉදිරිපත් කෙරෙයි. ඇය ඔවුන්ගේ දෑස් තුළම එබැව් දකින්නීය. එහෙත් ඇය ඔවුන් සමඟ එකට නිදාගන්නේ නැත. ඇය සුපරික්ෂාකාරීය. තාමත් තමාට නැති වුණු පැරණි ප්‍රේමයම සුරැක සිටින්නීය. අවසානයේදී තමා කවරකුගේ හෝ උපපතිනියක බවට පත්වීමෙන් කෙළවර වන සම්බන්ධතාවක පැටළෙන්ට ඇය නොකැමැත්තීය. ඒ වුණත් ඔවුන් සමඟ උකුළු මුකුළු කිරීමේත් ඔවුන්ගෙන් තමන්ට ලැබෙන ආරාධනා පිළිගැනීමේත් වරදක් නැත්තේය.

මාස කිහිපයක් ගත වෙයි. නියමාකාරයෙන් අවස්ථාවක්ද ඇයට නොලැබෙයි. ඇය නොසන්සුන් වන්නීය. ඇය යළිත් තමාගේ කාමරයේමය. දැන් නම් තමා ඉන්නා කාමරයේ බිත්තිවලින් එපිට ඇති සද්ද බද්ද ඇයට රුස්සන්නේම නැත. තමා තවම කිසිවකුත් නොවේය. තාමත් දුප්පත්ය. එකරුණු සිහි කරන ඇය තුළ හටගන්නේ දොම්නසකි. මිනිසුන් කියන්නේ ඇගේ පෙනුම අලෙවි කරන්නට තරම් හොඳ මදි බවය. ඇයට එවැනි මිනිසුන් එපා වෙලාය. ගෙබිම මත හිඳගන්නා ඇය අල්ලක් තරම් වන කැඩපත තුළින් තම රුව නිරීක්ෂණය කරන්ට පටන්ගන්නීය. තම මුහුණේ අඩුලුහුඬුකම් දකින ඇය තුළ හටගන්නේ කේන්තියකි. ඇගේ හක්කේ පහළ කොටස ඉදිරියට නෙරා තිබෙනු වැඩිය. ඇගේ තොල්පෙති සිහින්ය. ඇගේ නැහැයත් උඩු තොලත් අතර ඇති දුර ප්‍රමාණය මිලිමීටර කිහිපයක්ම වැඩිය.

තමන්ගේ ඉඩ ප්‍රස්තාවන් ගැන ගණන් හදා බලන ඇය විකල්ප ගැනද සිතන්ට වන්නීය. අඩු වියදම් දේශපාලන චිත්‍රපටවල රඟපෑම හේතුවෙන් ඉහළටම ගිය නිළි තාරකාවන් ගැන කතා රැසක්ම ඇයට අසන්ට ලැබී ඇත. ඇය ඒ අදහසෙයි එල්බගන්නීය. රඟපාන්නට ඇති උනන්දුවත් කොමියුනිස්ට්කාරියක හැටියට තමාගේ පසුබිමත් එක්තැන් කොට ඉදිරි පියවරක් ගන්නට ඇය සූදානම්ය. තමා කොමියුනිස්ට්කාරියක බව ඇය තවම කිසිවකුට පවසා නැත. කිසිවකු විශ්වාස නැති නිසාවෙනි. මේ මොහොතේදී නම් කළ යුතු කාරියක් ඇත්තේය. ඒ නම් ධනවත් මිනිසුන්ගේ සුරතලියන් බවටත් ඉවක් බවක් නැති නවක නිළියන් බවටත් පත්ව සිටින රූමත් තරුණියන්ගෙන් තමා වෙන් වී ඈත් වී සිටිය යුතු බවය; ඔවුන් සමඟ තරගයකට ඉදිරිපත් නොවිය යුතු බවය.

මා ළඟ ඇත්තේ මුදල් බිඳක් පමණි. එතෙකුදු වුවත් කුසගින්නේ සිට හෝ හොඳ නාට්‍ය දර්ශනවල ප්‍රවේශපත්‍ර මිලට ගනිමි. චිත්‍රපටත් ඔපෙරා දර්ශනත් නරඹමි. එමඟින් හොඳම නිළියන්ගේ රංගන ගැන මට ඉගෙනගත හැකිය. රඟපාන්නේ නැතිව නම්, මට ටික කලක්වත් අල්ලාගෙන සිටිය නොහැකිය. ඔපෙරාවක් නරඹා එළියට එන හැම මොහොතකදීම මට දැනෙන්නේ, මා නව පණක් ලබා ඇති බවකය. මා තුළ වන අපේක්ෂාභංගත්වය අතුරුදහන් වෙයි. අසමත් වීමට ඇති හේතුව බුද්ධිය නැතිකමවත් හැකියාවක් නැතිකමවත් නොවේ. එයට හේතුව අධිෂ්ඨානය - හිතේ හයිය - නැතිකමය. එවදන් මටම කියාගනිමි. මම තව තවත් මිනිසුන් හමු වන්ට යමි. මා පිළිබඳව හොඳම ප්‍රචාරක කටයුත්ත නම් එයයි. මට ආත්මයක් කියා දෙයක් ඇති බවත් මා ජීවත් වන්නේ අර්ථයක් උදෙසා බවත් මගේ ප්‍රේක්ෂකයෝ දැනගත යුත්තාහ.

ස්වකීය සම්බන්ධතාවන් ගැන නම් තරුණිය සිටින්නේ බලාපොරොත්තු සුන් වූ තත්ත්වයකය. තවදුරටත් ශී මහතා හමු වන්ට ඇයට අවශ්‍යතාවක් නැත. එක තැනක සිට තවත් තැනකට යමින්ද පලක් නැති එක මිනිහෙකුට පසුව තවත් එවැන්නකු මුණගැසීමෙන්ද තමා කරන්නේ කාලය නාස්ති කිරීමක් බැව් ඇයට ප්‍රත්‍යක්ෂය. නාට්‍ය ශාලාවේ ඇය කරන අර්ධකාලීන රැකියාව නිසා සිදුව ඇත්තේ රංගනය උදෙසා ඇගේ ඇති සා පිපාසාව තව තවත් වැඩි කිරීමකි. කිසිම දෙයක් පිළිවෙළකට සිදු වන්නේ නැත. ඇයට කෙළින් හිටගන්ට තැනක් ඇත්තේම නැත. තරුණ කාලයේදී මම සියයට සියයක්ම කොමියුනිස්ට්වාදිනියක් වීමි. මම මගේ ජීවිතය පවා අනතුරේ හෙළාගතිමි. මාවෝ මැතිනිය සිහි කරන්ට වෙයි. මම පක්ෂය වෙනුවෙන් ජපන් විරෝධී පත්‍රිකා මුළු නගරය පුරාම බෙදා හරිමි. මා ෂැන්හයිවල සිටියේ මගේ පක්ෂ සම්බන්ධය යළිත් ගොඩනගන්ටය. අපි දේශප්‍රේමී නාටක වීදි මතට ගෙන ගියෙමු. රාත්‍රි පාසලේදී උගන්වන අතරතුර මම මාක්ස්වාදයද දේශනා කළෙමි. කම්කරුවන් වැඩ වර්ජනය ආරම්භ කළ හැම අවස්ථාවකම මම ඔවුන් ධෛර්යමත් කළෙමි. හැමවිටම තෘණමූලික ස්ථරයන්හි වැඩ කිරීමට මා තුළ පැවැත්තේ බලවත් උනන්දුවකි. යූ කුවෙයි කළාක් මෙන්ම මමද චීනය වෙනුවෙන් මගේ බෙල්ල එළියට දැමුවෙමි. අවශ්‍ය නම් මට රට වෙනුවෙන් දිවි පුදන්නියක වන්නටද තිබිණි. එසේ වී නම් මා මෙලහකටත් ජීවතුන් අතර නැත.

ඇත්ත තත්ත්වය නම යූ කුවෙයි අත්අඩංගුවට ගැනීමෙන් පසු ඇය තමාගේ පක්ෂ සාමාජිකත්වය අවසන් කළ බවය; තමා හිටපු කොමියුනිස්ට්කාරියක බව සඟවාගෙන සිටීමය. ශී මහතා සහ තියෙන් හෑන් සිතන්නේ ඇය තුළ කොමියුනිස්ට්වාදය කෙරෙහි හුදු සානුකම්පිත නැඹුරුවක් තිබුණු බැව් පමණකි. නාට්‍ය වේදිකාවේ චරිතයක් ලබාගැනීමට වාසනාවන්ත නොවූ අවස්ථාවේදී ඇය තමා වෙනුවෙන් ඉල්ලාගන්නේ දේශප්‍රේමී චරිතයකි. ඒ වූකලී සාර්ථක ආකාරයෙන් කටයුතු කිරීමේ අදක්ෂතාව මකා ගන්නට - එහිලා බයාදු නොවන්නට - ඇයට ලැබුණේ කදිම අවස්ථාවකි.

ඇය සිය සැබෑ ජීවිතයේ භූමිකාව රඟපාන්නේත් වේදිකාව මත ප්‍රදර්ශනය කරන අනුරාගයෙන් යුතුවය. ප්‍රේක්ෂකයන්ගේ අවධානය දිනාගන්නා ඇය තමාගේ ප්‍රේක්ෂක සංඛ්‍යාව වර්ධනය කරගැනීමටද සමත් වන්නීය. ඇය සිය කාරිය කරන්නේ නිර්මාණාත්මකවය; ගිනි පිට වන ආකාරයෙනි. මිනිසුන්ගේ පිටෙහි පත්‍රිකා ගසන ඇය එමඟින් ඇවිදින දැන්වීම් ප්‍රචාරයකද යෙදෙන්නීය. තමා චීන බස උගන්වන පන්තියේදී ඇය තම ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන් අමතා ප්‍රශ්නයක් අසයි. “දිව්‍ය ලෝකය” කියන වචනයෙන් අදහස් කරන්නේ කුමක්ද? ඒක වහලාත් මිනිහාත් යන වචන දෙකේ එකතුවක්. අපි අපම වහලුන් හැටියට නොව මිනිසුන් හැටියට සලකනවා නම් එසේ සලකන්ට අනිත් අයද පොලඹවනවා නම් දිව්‍යලෝකය බවට පත් වන්නේ අපමයි. ඇය ඔවුන්ට නිදර්ශන දක්වමින් කරුණු පැහැදිලි කරදෙන්නීය. ඔවුන් තුළ උද්යෝගය දල්වන්නීය. නොබෝ කලකින්ම ඇයගේ පන්තිය පාසලේ හොඳම පන්තිය බවට පත් වෙයි. ඒ අතරවාරයේදීම ඕ අනවශ්‍ය අවධානයක්ද දිනාගන්නීය. ඇය දැන් පොලිසියේ ඇති සැක කටයුතු කොමියුනිස්ට්වාදීන්ගේ ලැයිස්තුවේය.

පරිවර්තනය | ඩබ්ලියු. ඒ. අබේසිංහ

 

මාතෘකා