කවුළුව

 ඡායාරූපය:

කවුළුව

ගාර්සියා මාර්කේස්ගේ පුවත්පත් ලිපි එකතුවක් පළ වේ

විශිෂ්ට ප්‍රබන්ධ කෘති රචකයකු මෙන්ම පුවත්පත් කලාවේදියකු ලෙසද ප්‍රකටව සිටි ගබ්රියෙල් ගාර්සියා මාර්කේස් ලියූ පුවත්පත් ලිපි ඇතුළත් කෘතියක් පසුගියදා පළ වුණා. සිය ජීවිත කාලය පුරා විවිධ පුවත්පත් හා සඟරා සඳහා ඔහු ලියූ ලිපි මේ කෘතියට ඇතුළත්ව තිබෙනවා. ‘ද ස්කෑන්ඩල් ඔෆ් ද සෙන්චරි’ (The Scandal of the Century) යන නමින් පළ වී ඇති මෙය මාර්කේස්ගේ පුවත්පත් කලාවේදී දිවියේ වඩාත් කැපීපෙනෙන ලක්ෂණ ගණනාවක් විදහාපාන ලිපි එකතුවකින් සමන්විතයි. නවකතා සහ කෙටිකතා රචනයට වඩා මෙවැනි පුවත්පත් ලිපි ලිවීමට මාර්කේස් වැඩි කැමැත්තක් දක්වා ඇති බව සඳහන් වෙනවා. පසු කලෙක ප්‍රබන්ධ කතා රචකයකු ලෙස වඩාත් ප්‍රකට වූ නමුත් ඔහු වඩාත් ආසක්තව සිටියේ පුවත්පත් කලාවටයි. ඒ නිසාම ඔහු ස්වකැමැත්තෙන්ම වාරප්‍රකාශන හයක් ආරම්භ කිරීමටද දායක වී තිබෙනවා.

තමන් වඩාත් කැමති ‘වන් හන්ඩ්‍රඩ් ඉයර්ස් ඔෆ් සොලිටියුඩ්’ (One Hundred Years of Solitude) වැනි කෘති රචනා කළ නවකතාකරුවා හෝ නොබෙල් සාහිත්‍ය ත්‍යාගය දිනූ ලේඛකයා ලෙස නොව පුවත්පත් කලාවේදියකු ලෙස කවදා හෝ දිනෙක පාඨකයින්ගේ මතකයේ රැඳීමට බවද ඔහු වරක් පවසා තිබුණා. ඔහු පුවත්පත් කලාව සැලකුවේ ලොව විශිෂ්ටතම වෘත්තිය මෙන්ම මනුෂ්‍යත්වයේ ජෛව විද්‍යාත්මක අවශ්‍යතාවක් ලෙසයි. පුවත්පත් කලාව ඇසුරින් ලබාගත් පරිචය සහ අත්දැකීම් ඔහුගේ ප්‍රබන්ධ කෘති රචනයටද මහත් සේ උපකාරී වී ඇති බව දැකිය හැකියි. ප්‍රථම වරට 1986 වසරේදී ඉංග්‍රීසි බසින් පළවූ ‘ද ස්ටෝරි ඔෆ් අ ෂිප්රෙක්ඩ් සේලර්’ (The Story of a Shipwrecked Sailor) කෘතියට පාදක වී ඇත්තේද 1955 වසරේදී ඔහු ලියූ පුවත්පත් ලිපි පෙළක් බවයි සඳහන් වන්නේ.

-------------

පාකිස්තාන සම්භවයක් සහිත බ්‍රිතාන්‍ය කිවිඳිය සම්මානය ප්‍රතික්ෂේප කරයි

 

පාකිස්තානයේ උපත ලබා පසු කලෙක බ්‍රිතාන්‍ය පුරවැසිභාවය ලැබූ ප්‍රකට කිවිඳියක වන ඉම්තියාස් ධර්කර් බ්‍රිතාන්‍ය කවිකිවිඳියන් සඳහා පිරිනැමෙන කාව්‍ය විශිෂ්ටතා ධූර සම්මානය ප්‍රතික්ෂේප කර තිබෙනවා. බ්‍රිතාන්‍යයේ කවිය සඳහා පිරිනැමෙන ඉහළම ඇගයීම ලෙස සැලකෙන මේ සම්මානය තමන්ට පිරිනැමීමට තීරණය කර ඇති බව දැනගත් වහා ඇය එය භාරගැනීමට සූදානම් නැති බව ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කර තිබෙනවා. එවැනි තීරණයක් ගැනීමට හේතු වූ කරුණ පැහැදිලි කරමින් ඇය පවසා ඇත්තේ නිර්මාණකරණය සඳහා වැඩි අවධානයක් යොමු කිරීම විනා ප්‍රසිද්ධිය හෝ ඇගයීම් පසුපස යෑම තම අභිලාෂය නොවන බවයි. ඒ කෙසේවුවද, මෙවැනි ඉහළම ඇගයීමක් සඳහා තමන්ගේ නම යෝජනා වීම වුවද මහත් ගෞරවයක් සේ සැලකිය හැකි බව ඇය වැඩිරටත් පවසා තිබෙනවා. දැනට හැටපස් හැවිරිදි වියේ පසුවන ඇය මේ ඇගයීම ප්‍රතික්ෂේප නොකළා නම්, බ්‍රිතාන්‍යයේ ඉහළම කාව්‍ය විශිෂ්ටතා ධූර සම්මානය දිනූ ප්‍රථම ආසියානු කිවිඳිය මෙන්ම ලොව දෙවැනි කිවිඳිය ලෙස ඇය ඉතිහාසගත වන්නට පවා ඉඩ තිබුණා.

වර්ෂ 1954 දී පාකිස්තානයේ ලාහෝරයේ උපත ලබා, ස්කොට්ලන්තයේ ග්ලාස්ගොව් නුවර හැදී වැඩුණු ඇය ලොව පුරා විශාල කාව්‍ය රසික ප්‍රජාවක් අතර ප්‍රකටව ඇත්තේ පාකිස්තාන සම්භවයක් සහිත බ්‍රිතාන්‍ය කිවිඳියක, චිත්‍ර ශිල්පිනියක සහ විත්ති චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂවරියක ලෙසයි. මේ වන විට ඇය කාව්‍ය සංග්‍රහ හයක් ලියා පළ කර ඇති අතර ඉංග්‍රීසි බසින් රචිත ඇගේ කාව්‍ය නිර්මාණ අගයමින් බ්‍රිතාන්‍යයේ රැජිණ විසින් පිරිනමන ලද ස්වර්ණ පදක්කමද ඇයට හිමි වී තිබෙනවා. ඇගේ කාව්‍ය නිර්මාණ ගණනාවක් බ්‍රිතාන්‍යයේ පාසල් විෂය නිර්දේශයන්ටද ඇතුළත් කරනු ලැබ තිබෙනවා. බ්‍රිතාන්‍යයේ සමකාලීන කිවිඳියන් අතර ඉදිරියෙන්ම සිටින ඇය මෙයට පෙරද විවිධ සම්මාන ගණනාවකින් පිදුම් ලැබුවා.

---------------

තෝල්ස්තෝයි පරපුරේ ලේඛිකාවකගේ කෙටිකතා සංග්‍රහයක් ඉංග්‍රීසි බසින් එයි

මහා රුසියානු ලේඛක ලියෝ තෝල්ස්තෝයි පරපුරට අයත් සමකාලීන රුසියානු ලේඛිකාවක වන තත්යානා තෝල්ස්තායා විසින් රචනා කරන ලද කෙටිකතා සංග්‍රහයක් පසුගියදා ඉංග්‍රීසි බසින් පළ වුණා. මෙයට පෙර ඇගේ කෙටිකතා එකතුවක් ඉංග්‍රීසි බසින් පළ වී වසර විසිපහක් ගතවීමෙන් පසුව නිකුත් වී ඇති මේ කෘතිය ‘ඊතිරියල් වල්ඩ්ස්’ (Aetherial Worlds) නමින් ඉංග්‍රීසි බසට පරිවර්තනය කර ඇත්තේ තත්යානාගේ ලේලිය වන ආන්යා මිග්ඩල් විසින්. ළමයින් ඉලක්ක කරගත් තත්යානාගේ අලුත්ම නවකතාව රචනා කිරීමටත් මිග්ඩල් මේ දිනවල සහාය වෙමින් සිටිනවා. මෙයට පෙර 2013 වසරේ පළ වූ ‘ද ස්ලින්ක්ස්’ (The Slynx) නමැති ඩිස්ටෝපියානු නවකතාව ඇතුළු ප්‍රබන්ධ කෘති ගණනාවක් සහ විචාර ලිපි සංග්‍රහ රැසක් රචනා කර ඇති තත්යානා ඉදිරි කාලය තුළදී මතක සටහන් කෘතියක් රචනා කිරීමටත් සූදානම්ව සිටිනවා. දැනට 67 වැනි වියේ පසුවන ඇය ප්‍රකට රුසියානු ලේඛක පවුලක නව පරපුර නියෝජනය කරන්නියක්.

ලියෝ තෝල්ස්තෝයි ඇගේ පිය පාර්ශ්වයේ සීයාගේ පියා වූ අතර, ඇගේ සීයා වූ ඇලෙක්සේයි තෝල්ස්තෝයි වඩාත් ප්‍රකටව සිටියේ සෝවියට් විද්‍යා ප්‍රබන්ධ රචකයකු ලෙසයි. ඉවාන් තුර්ගිනිව් සමඟ ඥාති සබඳතාවක් ඇති ඇගේ පවුලේ තවත් ලේඛක ලේඛිකාවන් පිරිසක් හිඳ තිබෙනවා. ඇගේ පිය පාර්ශ්වයේ මිත්තනිය වූයේ නටාලියා ක්‍රැන්ඩියෙව්ස්කායා නමැති කිවිඳියක්. තත්යානාගේ සොයුරිය වන නටාලියා නිකිටිච්නාද ලේඛිකාවක හා පරිවර්තිකාවක ලෙස ප්‍රකටයි. රුසියානු ලේඛිකාවක, රූපවාහිනී වැඩසටහන් ඉදිරිපත් කරන්නියක මෙන්ම ප්‍රචාරණ කටයුතුවල නියැලී සිටින ශිල්පිනියක ලෙසද ප්‍රකට තත්යානා විවිධ සාහිත්‍ය රීතීන් උපයෝගී කරගනිමින් ප්‍රබන්ධ කෘති රචනා කිරීමට වැඩි කැමැත්තක් දක්වනවා. පවුල සහ මිනිස් සබඳතා සඳහා වැඩි ඉඩක් දෙමින් යථාර්ථවාදී ශෛලියෙන් ලියැවී ඇති කෙටිකතා ඇතුළත් ඇගේ අලුත් කෙටිකතා එකතුවට අධිසත්තාවාදී ශෛලියෙන් රචනා වූ කෙටිකතාද ඇතුළත්ව තිබෙනවා.

[මේනුක විතාන]

මාතෘකා